top of page
  • Zdjęcie autoraDamian Brzeski

Zmiana czasu z zimowego na letni w 2024 roku - kiedy i jak przestawiamy zegarki?

Zaktualizowano: 1 lis 2023

W nocy z 31 na 1 kwietnia 2023 roku nastąpi zmiana czasu z zimowego na letni. Oznacza to, że będziemy spać o godzinę krócej, ale za to będziemy cieszyć się dłuższymi dniami. Zmiana czasu jest praktykowana w Polsce, jak i wielu krajach świata od ponad stu lat i ma na celu lepsze wykorzystanie światła dziennego i oszczędność energii elektrycznej.


Jednak nie wszyscy są zwolennikami tego rozwiązania. Niektórzy twierdzą, że zmiana czasu zaburza nasz rytm biologiczny i wpływa negatywnie na nasze zdrowie i samopoczucie. Inni podważają sens ekonomiczny tej operacji i wskazują na jej koszty społeczne i organizacyjne.


Czy zmiana czasu ma sens? Czy wpływa pozytywnie na nasze zdrowie i samopoczucie? Czy oszczędzamy dzięki niej energię elektryczną? W tym artykule postaramy się odpowiedzieć na te pytania i przybliżyć wam historię i kontrowersje wokół zmiany czasu. Dowiesz się także, jak dostosować się do nowego rytmu dnia i nocy oraz jak uniknąć negatywnych skutków zmiany czasu dla twojego organizmu.

Kobieta ubolewająca nad zmianą czasu

Zmiana czasu - dlaczego ją wprowadzono i czy ma sens? Poznaj fakty i mity na temat zmiany czasu


Zmiana czasu to praktyka polegająca na przesuwaniu wskazówek zegara o godzinę do przodu lub do tyłu w zależności od pory roku. Ma ona na celu lepsze dopasowanie czasu urzędowego do cyklu światła dziennego i oszczędność energii elektrycznej.


Jednak nie wszyscy są zwolennikami tego rozwiązania. Niektórzy twierdzą, że zmiana czasu zaburza nasz rytm biologiczny i wpływa negatywnie na nasze zdrowie i samopoczucie. Inni podważają sens ekonomiczny tej operacji i wskazują na jej koszty społeczne i organizacyjne.


Skąd się wzięła zmiana czasu?


Pierwszym pomysłodawcą wprowadzenia zmiany czasu był amerykański uczony i polityk Benjamin Franklin, który w 1784 roku napisał humorystyczny artykuł o potrzebie dostosowania trybu życia ludzi do światła słonecznego. Jednak jego propozycja nie spotkała się z poważnym zainteresowaniem.


Poważniej do tematu zmiany czasu podszedł brytyjski budowniczy William Willett, który w 1907 roku opublikował broszurę „The Waste of Daylight” („Marnowanie światła dziennego”), w której wyliczył korzyści ekonomiczne płynące z przestawiania zegarów o 80 minut w okresie letnim. Jego pomysł również nie znalazł uznania u rządu brytyjskiego.


Pierwszym państwem, które wprowadziło zmianę czasu, były Niemcy. W 1916 roku, podczas I wojny światowej, niemieccy przywódcy postanowili przesunąć zegarki o godzinę do przodu, aby zaoszczędzić paliwo służące do produkcji energii elektrycznej. Wkrótce po nich podobnie postąpiły inne kraje europejskie oraz Stany Zjednoczone.


Jak wygląda historia zmiany czasu w Polsce i na świecie?


W Polsce zmiana czasu została wprowadzona po raz pierwszy w 1919 roku między I a II wojną światową. Później stosowano ją również podczas okupacji hitlerowskiej oraz po II wojnie światowej. Od 1977 roku zmieniamy czas nieprzerwanie dwa razy do roku: z letniego na zimowy w ostatnią niedzielę października i z zimowego na letni w ostatnią niedzielę marca.


Czy zmiana czasu ma sens? Czy rzeczywiście oszczędza energię elektryczną? Czy jest korzystna dla naszego zdrowia i samopoczucia? Na te pytania nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Badania naukowe pokazują różne wyniki i opinie na ten temat.


Niektórzy eksperci twierdzą, że zmiana czasu ma niewielki lub żaden wpływ na zużycie energii elektrycznej. Inni twierdzą, że może mieć negatywne skutki na zdrowie, zwłaszcza na sen i wydajność pracy.


Zegary z całego świata a w nim jeden polski gdzie zmienia się czas

Warto jednak poznać zarówno fakty, jak i mity na temat zmiany czasu, aby móc podjąć świadome decyzje.


Zmiana czasu została wprowadzona w różnych krajach świata już na początku XX wieku, przede wszystkim w celu oszczędzania energii elektrycznej. Pomysł ten zrodził się na fali rosnącej świadomości ekologicznej oraz potrzeby walki ze zmianami klimatu. Zmniejszenie zużycia energii elektrycznej w godzinach wieczornych i nocnych pozwala na oszczędności, a także na zmniejszenie emisji szkodliwych gazów do atmosfery. Jednak że, badania pokazują, że rzeczywisty wpływ zmiany czasu na oszczędność energii jest niewielki. W niektórych krajach, tak jak Niemcy czy Szwecja, wprowadzono już stały czas letni, aby uniknąć zmiany czasu dwa razy w roku. W Polsce nie jest to jednak rozwiązanie popularne ani jednoznacznie skuteczne. Innym argumentem za wprowadzeniem zmiany czasu jest kwestia bezpieczeństwa na drogach. W czasie letnim, dzięki przesunięciu zegara o godzinę do przodu, jest dłużej jasno, co pozwala na lepszą widoczność i uniknięcie wypadków drogowych. Związek ten jednak jest dyskusyjny i wymaga dalszych badań. Istnieją również argumenty przeciw zmianie czasu. Wiadomo, że nagła zmiana czasu może mieć negatywny wpływ na rytm dobowy organizmu i zaburzyć sen oraz wydajność pracy. Według niektórych badań, wzrost zgonów związanych z chorobami układu krążenia następuje tuż po zmianie czasu. Ponadto zmiana czasu może wprowadzać zamieszanie w codziennej organizacji życia i pracy. Niektórzy ludzie dość ciężko radzą sobie z przestawianiem zegara i adaptacją do nowych godzin. Dlatego też niektóre kraje, jak na przykład Rosja czy Chile, zrezygnowały z wprowadzenia zmian czasu. Podsumowując, zmiana czasu ma liczne argumenty zarówno za, jak i przeciw. Na podstawie badań naukowych trudno wyciągnąć jednoznaczne wnioski. Warto jednak pamiętać o możliwych negatywnych skutkach dla zdrowia oraz organizacji życia i pracy. Rozwiązanie to powinno być poddawane dalszym badaniom oraz kontrolowane, aby zagwarantować najlepsze korzyści dla społeczeństwa i środowiska.


Kobieta trzyma zegar na wysokości swojej głowy

Zmiana czasu - jak się dostosować i uniknąć negatywnych skutków? Porady dla tych, którzy nie lubią zmiany czasu


Zmiana czasu może być dla naszego organizmu stresująca i nieprzyjemna. Niektórzy odczuwają przez to większe zmęczenie, rozdrażnienie, bóle głowy czy problemy ze snem. Jak sobie z tym poradzić?


Oto kilka porad, które mogą pomóc nam lepiej przystosować się do nowego rytmu dnia i nocy:

  • Przygotuj się wcześniej: Zanim nastąpi zmiana czasu, spróbuj stopniowo przesuwać godziny snu i posiłków o 10-15 minut w kierunku nowego czasu. To pomoże ci łagodnie zaadaptować się do zmiany i uniknąć szoku dla organizmu.

  • Wyreguluj zegarki: Upewnij się, że wszystkie twoje zegarki pokazują właściwy czas. Niektóre urządzenia (np. telefony komórkowe czy komputery) aktualizują się automatycznie, ale inne (np. zegarki analogowe czy samochodowe) wymagają ręcznej korekty. Sprawdź też, czy godzina na twoim budziku jest poprawna i ustaw ją odpowiednio wcześniej lub później w zależności od zmiany czasu.

  • Dostosuj oświetlenie: Światło słoneczne ma duży wpływ na nasz rytm biologiczny i produkcję hormonów snu i czuwania. Staraj się więc korzystać z naturalnego światła dziennego, jak najwięcej możesz. Rano wystawiaj się na słońce lub używaj jasnego oświetlenia w domu lub pracy. Wieczorem natomiast unikaj silnego światła (zwłaszcza niebieskiego emitowanego przez ekrany) i stwarzaj sobie ciemne i spokojne warunki do snu.

  • Zadbaj o aktywność fizyczną i dietę: Ruch i zdrowe odżywianie są ważne dla naszego samopoczucia i kondycji fizycznej oraz psychicznej. Ćwicz regularnie, najlepiej rano lub po południu, ale nie tuż przed snem. Unikaj też spożywania alkoholu, kofeiny czy nikotyny przed pójściem spać, ponieważ mogą one zaburzać jakość snu.

  • Bądź cierpliwy i wyrozumiały dla siebie i innych: Zmiana czasu może być trudna dla każdego z nas, dlatego nie wymagaj od siebie ani od innych nadmiernego wysiłku czy perfekcji w tym okresie. Pozwól sobie na trochę więcej odpoczynku i relaksu oraz szukaj wsparcia u bliskich osób.

Pamiętaj, że skutki zmiany czasu to tylko chwilowa niedogodność, która minie po kilku dniach. Nie musisz się jej bać ani stresować - wystarczy zadbać o swoje zdrowie i komfort oraz dostosować się do nowej sytuacji.


Ponad to regularne godziny snu, zdrowa dieta i nawyki warto stosować nie tylko w okolicach przesilenia letniego czy wiosennego, ale przez cały rok. Zaprocentuje to lepszym, bardziej optymalnym snem, oraz polepszy ogólny stan naszego organizmu.

158 wyświetleń

Powiązane posty

Comments


bottom of page