top of page
  • Zdjęcie autoraDamian Brzeski

Teatr Szekspirowski w Gdańsku -Kulturalny transformer

Zaktualizowano: 15 maj

Gdy wędrujemy uliczkami Gdańska, miasta o bogatej historii i niezwykłym klimacie, trafiamy na miejsce, które jest wyjątkową perłą na mapie kulturalnej Polski – Teatr Szekspirowski. To tutaj, w sercu miasta, klasyka literatury światowej przeplata się z nowatorskim podejściem do sztuki. Dla każdego turysty szukającego głębszego doświadczenia kulturowego, odwiedzenie tego miejsca staje się nie tyle opcją, co koniecznością.


Teatr Szekspirowski w Gdańsku to nie tylko hołd dla największego dramatopisarza wszech czasów, ale też świadectwo międzynarodowych powiązań miasta, które sięgają czasów, gdy Gdańsk był ważnym portem hanzeatyckim. Zaprojektowany z myślą o odwzorowaniu ducha elżbietańskich teatrów, ale wykonany w nowoczesnym stylu, stanowi most łączący przeszłość z teraźniejszością.


Odwiedzając Gdańsk, nie można pominąć tego niezwykłego miejsca. Teatr Szekspirowski w Gdańsku zaprasza nie tylko na spektakle inspirowane twórczością Szekspira, ale również stanowi platformę dla międzynarodowych festiwali, nowatorskich przedstawień i ekscytujących spotkań z kulturą. Niezależnie od tego, czy jesteś zagorzałym miłośnikiem teatru, czy po prostu szukasz w Gdańsku niezapomnianych wrażeń, Teatr Szekspirowski z pewnością zaoferuje Ci coś wyjątkowego.


W tym artykule zabiorę Cię w podróż po Teatrze Szekspirowskim, odkrywając jego tajemnice, historię oraz to, co czyni go tak wyjątkowym nie tylko na mapie Gdańska, ale i całej Polski. Przygotuj się na spotkanie z miejscem, gdzie sztuka przemawia do wyobraźni w sposób, którego nie znajdziesz nigdzie indziej.



Gdański teatr szekspirowski

Historia powstania Teatru Szekspirowskiego w Gdańsku


Historia Teatru Szekspirowskiego w Gdańsku jest równie fascynująca jak sztuki, które na jego scenie ożywają. Nie jest to jedynie opowieść o budynku, ale również o duchu miasta, które od wieków stanowiło most łączący różne kultury i tradycje.


Powstanie teatru to kulminacyjny punkt długiej historii miłości Gdańska do sztuki i teatru, w szczególności dzieł Szekspira, których wpływ przekraczał granice i epoki.


Historia teatru zaczyna się znacznie wcześniej niż mogłoby się wydawać. Już w XVII wieku Gdańsk był miejscem, gdzie wystawiano sztuki Szekspira. Miasto, będące wówczas ważnym ośrodkiem handlowym i kulturowym, miało silne powiązania z Anglią, co ułatwiło przenikanie kultury i literatury angielskiej do Polski.


To właśnie te wczesne spektakle zasadziły ziarno, które wieki później dało początek idei odbudowy teatru w miejscu, gdzie kiedyś stała pierwsza publiczna scena teatralna w Polsce.


Współczesny budynek teatru, otwarty w 2014 roku, jest dziełem włoskiego architekta Renato Rizziego. Jego projekt został zainspirowany elżbietańskimi teatrami, takimi jak słynny Globe w Londynie, ale równocześnie wkomponowano w niego nowoczesne elementy architektoniczne.


Niezwykła możliwość otwierania dachu pozwala na organizację spektakli pod gołym niebem, co stanowi unikalny nawiązanie do tradycji teatralnych czasów Szekspira.


Idea odtworzenia teatru, który byłby żywym pomnikiem kultury szekspirowskiej w Gdańsku, zyskała szerokie poparcie zarówno wśród mieszkańców miasta, jak i w świecie kultury. Prace nad projektem rozpoczęły się na początku XXI wieku, a ich celem było stworzenie miejsca, które nie tylko będzie przestrzenią teatralną, ale również centrum dialogu kulturowego i edukacji.


Otwarcie Teatru Szekspirowskiego było wydarzeniem o międzynarodowym znaczeniu, podkreślającym rolę Gdańska jako miasta, w którym tradycja harmonijnie współistnieje z nowoczesnością.


Teatr szybko stał się jednym z najważniejszych punktów na kulturalnej mapie Polski, przyciągając artystów z całego świata oraz stając się świadkiem niezwykłych spektakli i wydarzeń kulturalnych.


Dziś Teatr Szekspirowski w Gdańsku jest nie tylko hołdem dla wielkiego dramaturga, ale też symbolem miasta, które przez stulecia było miejscem spotkań różnych kultur i tradycji. Jest dowodem na to, że sztuka nie zna granic i potrafi łączyć ludzi niezależnie od czasów i przestrzeni.


Wnętrze teatru szekspirowskiego

Kontrowersje związane z historią sceny elżbietańskiej w Gdańsku


W swojej pracy z 1989 roku Jerzy Limon, pomysłodawca i twórca Teatru Szekspirowskiego, przytoczył fascynujące dowody na to, że już na początku XVII wieku, za życia Williama Szekspira, angielskie trupy teatralne odwiedzały Gdańsk, prezentując mieszkańcom sztuki wielkiego dramaturga.


Spektakle odbywały się w miejscu znanym jako "Fechtschule" – szkoła fechtunku zbudowana przez Conrada Heidemana, inspirowana londyńskim Teatrem Fortune z 1600 roku. Tę historię potwierdzają zapisy, które nie pozostawiają wątpliwości co do bogatej tradycji teatralnej Gdańska.


Kontrowersje wokół prawdziwości tych zapisów pojawiły się, kiedy Waldemar Rekść z Towarzystwa Opieki nad Zabytkami zakwestionował istnienie takiego teatru, powołując się na inne źródła historyczne.


Według jego badań, w Gdańsku funkcjonowało kilka szkół fechtunku, które gościły angielskie trupy, lecz budowa konkretnej szkoły na wyznaczonym miejscu rozpoczęła się dopiero w 1634 roku, osiemnaście lat po śmierci Szekspira, co wykluczałoby możliwość występów za życia dramaturga.


W obliczu tych faktów, umiejscowienie w tym miejscu teatru elżbietańskiego wydaje się być bardziej marzeniem niż historyczną prawdą. Jednak odkrycia dokonane w 2004 roku fundamentów budynku przedstawionego na sztychu Petera Willera z 1687 roku rozbudziły wyobraźnię i wskazały na możliwość odtworzenia w tym miejscu wyjątkowej atrakcji kulturalnej.

Pomysł odbudowy XVII-wiecznego teatru dla polskiej królowej, wspomniany przez Andrzeja Januszajtisa, stał się punktem wyjścia dla nowoczesnego Teatru Szekspirowskiego, który mimo kontrowersji wokół swojego historycznego uzasadnienia, stał się ważnym centrum kultury w Gdańsku.


Dyskusja na temat autentyczności i wyglądu współczesnego teatru odzwierciedla szerokie spektrum opinii i interpretacji. To jak różnią się one od pierwotnych założeń teatru elżbietańskiego i jak te różnice wpływają na percepcję teatru jako miejsca sztuki, pokazuje, jak historia i nowoczesność splatają się w kulturalnym krajobrazie Gdańska.


Co ważne, niezależnie od debat historycznych, Teatr Szekspirowski w Gdańsku odgrywa kluczową rolę w promowaniu dziedzictwa Szekspira i wprowadza nową jakość w polskim i międzynarodowym życiu teatralnym.


Gdańska szkoła fechtunku

Czym jest Scena Elżbietańska w Teatrze Angielskim?


Scena elżbietańska, nazwana na cześć panującej wówczas królowej Elżbiety I, to okres rozkwitu angielskiego dramatu, który osiągnął swoje apogeum w dziełach takich mistrzów jak William Szekspir, Christopher Marlowe czy Ben Jonson.


To właśnie wtedy teatr angielski ukształtował swoje unikatowe oblicze, które wpłynęło na całą późniejszą kulturę teatralną.


Jednym z charakterystycznych elementów teatru elżbietańskiego była jego specyficzna architektura i układ sceniczny. Większość teatrów miała otwartą konstrukcję, z centralną sceną otoczoną z trzech stron przez widzów.


Takie rozwiązanie umożliwiało bezpośredni kontakt aktorów z publicznością i sprawiało, że przedstawienia były intensywnym doświadczeniem.


Przykłady takich teatrów, jak słynny The Globe, zbudowane były w kształcie okręgu lub wieloboku, co zapewniało doskonałą akustykę i widoczność.


Wnętrze autentycznego teatru elżbietańskiego

Scena elżbietańska charakteryzowała się także swoją uniwersalnością. Brak zaawansowanej scenografii wymagał od aktorów i widzów aktywnego zaangażowania wyobraźni, umożliwiając przenoszenie akcji sztuk do różnorodnych miejsc i czasów.


W teatrach tego rodzaju znajdowało się miejsce dla widzów z różnych warstw społecznych, od stojących w otwartym dziedzińcu, przez miejsca siedzące na galeriach, aż po loże dla arystokracji. Taka różnorodność widowni wpływała na tematykę i styl sztuk, które musiały odpowiadać na oczekiwania bardzo szerokiego grona odbiorców.


Twórcy okresu elżbietańskiego nie ograniczali się do jednego gatunku, eksperymentując i często łącząc różne konwencje w obrębie jednej sztuki. Ich dzieła wyróżniały się błyskotliwymi dialogami, głębokimi monologami i bogactwem metafor.


Sztuki często zawierały również aluzje do bieżących wydarzeń politycznych i społecznych, stając się ważnym forum publicznego dyskursu.


Teatr angielski z czasów Elzbiety I

Teatr elżbietański, będący zarówno odzwierciedleniem swojej epoki, jak i motorem zmian kulturalnych oraz społecznych, pozostaje do dziś przedmiotem fascynacji i inspiracji, podkreślając swoje znaczenie dla rozwoju dramatu i kultury teatralnej na całym świecie.


Widzisz, przylot do Gdańska może wiązać się nie tylko z odpoczynkiem czy biznesem. Możesz też skosztować nieco kultury.

8 wyświetleń

Powiązane posty

Comments


bottom of page