top of page
  • Zdj─Öcie autoraDamian Brzeski

Murale na Zaspie - Gda┼äska Zaspa najwi─Öksz─ů galeri─ů murali w Europie

Zaktualizowano: 14 maj

Cze┼Ť─ç, witam Ci─Ö na moim blogu, w kt├│rym opowiem Tobie o muralach w Gda┼äsku Zaspie. Je┼Ťli lubisz sztuk─Ö, kultur─Ö i podr├│┼╝e, to jeste┼Ť we w┼éa┼Ťciwym miejscu. W tym artykule opowiem Ci o tym, dlaczego warto odwiedzi─ç Zasp─Ö i podziwia─ç jej niezwyk┼é─ů kolekcj─Ö murali, kt├│ra jest najwi─Öksz─ů galeri─ů malarstwa monumentalnego w Europie.


Dowiesz si─Ö, jak powsta┼éa ta kolekcja, jakie s─ů jej najciekawsze i najwa┼╝niejsze dzie┼éa, jakie znaczenie i warto┼Ť─ç ma ona dla mieszka┼äc├│w i turyst├│w, oraz jak zwiedza─ç j─ů w spos├│b praktyczny i przyjemny. Zapraszam Ci─Ö do lektury i komentowania.


Zanim jednak przejdziemy do konkret├│w, chcia┼ébym Ci zada─ç jedno pytanie: czy wiesz, co to jest mural? Mo┼╝e my┼Ťlisz, ┼╝e to po prostu du┼╝y obraz namalowany na ┼Ťcianie budynku. Ale to nie wszystko.


Mural to nie tylko obraz, ale tak┼╝e forma komunikacji, wra┼╝enia artystyczna i spo┼éeczna, narz─Ödzie edukacji i integracji, a nawet spos├│b na zmian─Ö otoczenia i popraw─Ö jako┼Ťci ┼╝ycia. Cz─Östo mylona z graffiti. Mural to sztuka ┼╝ywa, kt├│ra oddzia┼éuje na ludzi i miejsca.


Mural to tak┼╝e sztuka r├│┼╝norodna, kt├│ra ma wiele odmian i styl├│w. Mo┼╝esz spotka─ç murale historyczne, kt├│re przedstawiaj─ů wa┼╝ne wydarzenia lub postacie z przesz┼éo┼Ťci. Mo┼╝esz zobaczy─ç murale abstrakcyjne, kt├│re bawi─ů si─Ö kszta┼étami i kolorami. Mo┼╝esz natkn─ů─ç si─Ö na murale realistyczne, kt├│re odzwierciedlaj─ů rzeczywisto┼Ť─ç lub tworz─ů iluzje optyczne. Mo┼╝esz podziwia─ç murale symboliczne, kt├│re maj─ů g┼é─Öbokie znaczenie lub przekaz. A mo┼╝esz te┼╝ znale┼║─ç murale humorystyczne, kt├│re rozbawiaj─ů lub ironizuj─ů.


W Gda┼äsku Zaspie znajdziesz wszystkie te rodzaje murali i wiele wi─Öcej. Zaspa to osiedle pe┼éne kolor├│w i historii, kt├│re przyci─ůga zar├│wno mi┼éo┼Ťnik├│w sztuki, jak i ciekawych ┼Ťwiata. Jest to miejsce spotka┼ä kultury i sztuki, kt├│re oferuje niezapomniane wra┼╝enia i emocje. Znajduje sie tutaj galeria murali, kt├│ra jest unikatowa i wyj─ůtkowa na skal─Ö europejsk─ů.


grafika zach─Öcaj─ůca do odwiedzenia strony blogowej z artyku┼éem o muralach na gda┼äskiej zaspie. Widnieje na nim napis Murale na Zaspie - Gda┼äska Zaspa najwi─Öksz─ů galeri─ů murali w Europie
  1. Historia powstania kolekcji malarstwa monumentalnego na Zaspie

  2. Przegl─ůd najciekawszych i najwa┼╝niejszych murali na Zaspie

  3. Bajana 5a - Przodowniczka pracy

  4. Bajana 7a - Podr├│┼╝nicy na ┼Ťcianie

  5. Bajana 9a / 11c - Dialog z polskim malarstwem

  6. Dywizjonu 303 33a - Jan Paweł II i Lech Wałęsa

  7. Dywizjonu 303 13b - Euro w niebezpieczeństwie

  8. Dywizjonu 303 17a - Zamiataj─ůcy dozorca

  9. Dywizjonu 303 9d - Kolorowy hołd dla Szymborskiej

  10. Dywizjonu 303 5f - Budowa Jednostki

  11. Dywizjonu 303 3a - mural o ludzkich twarzach legendarnych pilot├│w

  12. Dywizjonu 303 3f - Bałtyckie skarby w puszce

  13. Pilot├│w 8h - Binarny Witkacy

  14. Pilotów 10a - podróż do morskich głębin

  15. Pilot├│w 5a - Narcyz

  16. Pilot├│w 6f - Pilot, krowy i artysta

  17. Pilot├│w 12a - Sterowiec i fabryka konsumpcjonizmu

  18. Pilot├│w 14a - Kolorowy bluszcz

  19. Pilot├│w 17 - Lech Wa┼é─Ösa w pikselach na ┼Ťcianie

  20. Pilot├│w 18a - Rakieta - totem

  21. Nagórskiego 7a - Pocałunek

  22. Nag├│rskiego 9g - Tysi─ůclecie Gda┼äska

  23. Nag├│rskiego 9a - Rodzina

  24. Nagórskiego 11c - hołd dla żołnierzy niezłomnych

  25. Jak dojecha─ç na Zasp─Ö i jak zwiedza─ç kolekcj─Ö malarstwa monumentalnego?


Historia powstania kolekcji malarstwa monumentalnego na Zaspie


Czy wiesz, ┼╝e kolekcja murali na Zaspie jest najwi─Öksz─ů galeri─ů malarstwa monumentalnego w Europie? A czy wiesz, jak i kiedy powsta┼éa ta niezwyk┼éa inicjatywa artystyczna? Je┼Ťli nie, to zapraszam Ci─Ö do poznania historii powstania kolekcji murali na Zaspie, kt├│ra jest r├│wnie ciekawa i barwna, jak same obrazy na ┼Ťcianach.


Wszystko zacz─Ö┼éo si─Ö w 1997 roku, kiedy to z okazji 1000-lecia Gda┼äska na ┼Ťcianach dziesi─Öciu blok├│w na Zaspie pojawi┼éy si─Ö pierwsze murale. By┼éy to dzie┼éa Rafa┼éa Roskowi┼äskiego, kt├│ry przedstawi┼é na nich dwie najbardziej ikoniczne postacie polskiej historii: Lecha Wa┼é─Ös─Ö, ojca ruchu ÔÇťSolidarno┼Ť─çÔÇŁ, kt├│ry zmieni┼é bieg historii Polski i Europy pod koniec XX wieku, oraz papie┼╝a Jana Paw┼éa II, kt├│ry by┼é ┼║r├│d┼éem duchowej si┼éy i nadziei dla wielu Polak├│w.


Te pierwsze murale mia┼éy charakter historyczny i patriotyczny, a ich celem by┼éo upami─Ötnienie wa┼╝nych wydarze┼ä i os├│b z przesz┼éo┼Ťci.


Jednak prawdziwy rozkwit kolekcji murali na Zaspie nast─ůpi┼é dopiero po 2008 roku, kiedy to pomys┼é zosta┼é od┼Ťwie┼╝ony i rozwini─Öty przez Instytut Kultury Miejskiej. Od tego czasu co roku kolekcja powi─Öksza si─Ö o nowe monumentalne obrazy, tworzone przez artyst├│w z ca┼éego ┼Ťwiata. Obecnie na Zaspie znajduje si─Ö ponad 60 murali, kt├│re reprezentuj─ů r├│┼╝ne style i tematy. Niekt├│re z nich s─ů abstrakcyjne, inne realistyczne, a jeszcze inne symboliczne lub humorystyczne.


Wszystkie jednak maj─ů wsp├│lny mianownik: s─ů wyrazem artystycznej ekspresji i spo┼éecznej komunikacji.


Kolekcja malarstwa monumentalnego na Zaspie jest nie tylko projektem artystycznym, ale tak┼╝e spo┼éecznym. Jej tw├│rcy chcieli bowiem zmieni─ç oblicze osiedla, kt├│re przez wiele lat by┼éo uwa┼╝ane za szare i ponure. Dzi─Öki muralom Zaspa sta┼éa si─Ö kolorowa i radosna, a jej mieszka┼äcy poczuli dum─Ö i wsp├│lnot─Ö. Co wi─Öcej, kolekcja murali na Zaspie sta┼éa si─Ö atrakcj─ů turystyczn─ů i edukacyjn─ů dla wielu odwiedzaj─ůcych Gda┼äsk.


Jak wi─Öc wida─ç, historia powstania tej niezwyk┼éej galerii jest histori─ů pasji, kreatywno┼Ťci i zaanga┼╝owania. To historia ludzi, kt├│rzy chcieli uczyni─ç ze sztuki narz─Ödzie zmiany i dialogu. To historia miejsca, kt├│re odzyska┼éo swoj─ů to┼╝samo┼Ť─ç i urod─Ö. A to dopiero pocz─ůtek tej historii, bo kolekcja wci─ů┼╝ si─Ö rozwija i zaskakuje nowe dzie┼éa.


Je┼Ťli chcesz dowiedzie─ç si─Ö wi─Öcej o poszczeg├│lnych muralach na Zaspie, ich autorach i przes┼éaniach, zapraszam Ci─Ö do czytania dalej. W dalszej cz─Ö┼Ťci przedstawi─Ö Ci przegl─ůd najciekawszych i najwa┼╝niejszych prac, kt├│re warto zobaczy─ç na w┼éasne oczy.



Jeden z murali na ulicy bajana namalowany z okazji 25 lecia festiwalu feta

Przegl─ůd najciekawszych i najwa┼╝niejszych murali na Zaspie


Wspomnia┼éem Ci ju┼╝ o historii powstania kolekcji malarstwa monumentalnego. Teraz chcia┼ébym Ci zaprezentowa─ç przegl─ůd najciekawszych i najwa┼╝niejszych murali na Zaspie, kt├│re warto zobaczy─ç na w┼éasne oczy.


Nie b─Öd─Ö opisywa┼é wszystkich 60 murali, bo to zaj─Ö┼éoby zbyt du┼╝o czasu i miejsca, a poza tym nie chc─Ö Ci zdradza─ç wszystkich sekret├│w i niespodzianek, kt├│re czekaj─ů na Ciebie w tej jednej z najciekawszych dzielnic Gda┼äska. Zamiast tego wybra┼éem kilka przyk┼éad├│w murali, kt├│re uwa┼╝am za reprezentatywne dla r├│┼╝nych styl├│w i temat├│w, kt├│re mo┼╝na znale┼║─ç na osiedlu.


Oto one:


ÔÇťPrzodowniczka pracyÔÇŁ - satyra na konsumpcjonizm i socrealizm


Na ┼Ťcianie bloku przy ulicy Bajana 5a mo┼╝esz zobaczy─ç mural o nazwie ÔÇťPrzodowniczka pracyÔÇŁ, kt├│ry jest dzie┼éem Klausa Klingera, niemieckiego artysty zajmuj─ůcego si─Ö muralami i wsp├│┼éprac─ů mi─Ödzynarodow─ů. Mural ten powsta┼é w 2012 roku i przedstawia ironiczny obraz kobiety, kt├│ra jest wzorem pracy i konsumpcji.


Na muralu widzimy kobiet─Ö, kt├│ra ubrana jest w czerwony kombinezon i bia┼éy fartuch, jak typowa pracownica socjalistycznej fabryki. Kobieta ta przemierza rozkwiecon─ů ┼é─ůk─Ö, pchaj─ůc w├│zek sklepowy bez dna, w kt├│rym znajduj─ů si─Ö r├│┼╝ne produkty i przedmioty. Kobieta ma na twarzy u┼Ťmiech i zadowolenie, jakby by┼éa szcz─Ö┼Ťliwa z tego, co robi.


Dzie┼éo jest przyk┼éadem stylu satyrycznego i krytycznego, poniewa┼╝ przedstawia obraz, kt├│ry wy┼Ťmiewa i kwestionuje zar├│wno socrealizm, jak i konsumpcjonizm. Socrealizm by┼é oficjalnym stylem sztuki w komunistycznej Polsce, kt├│ry mia┼é propagowa─ç ideologi─Ö i warto┼Ťci systemu. Konsumpcjonizm jest wsp├│┼éczesnym stylem ┼╝ycia, kt├│ry polega na nadmiernym nabywaniu i u┼╝ywaniu d├│br materialnych. Mural pokazuje, ┼╝e oba style s─ů absurdalne i szkodliwe dla ludzi i ┼Ťrodowiska. Pokazuje te┼╝, ┼╝e oba style s─ů ze sob─ů sprzeczne i niekompatybilne.


Jest to jedno z najlepszych dzie┼é w dorobku Klausa Klingera, kt├│ry jest jednym z najbardziej aktywnych i znanych artyst├│w muralowych na ┼Ťwiecie, za┼Ť jego prac─Ö s─ů cz─Östo inspirowane przez lokaln─ů kultur─Ö i histori─Ö, a tak┼╝e przez globalne problemy i wyzwania. Klinger stworzy┼é ponad 150 murali we wsp├│┼épracy z artystami ze wszystkich kontynent├│w. Realizowa┼é projekty murali w Niemczech, Nikaragui, Chile, Kubie, Brazylii, Turcji, Polsce, Senegalu, Namibii.


Mural jest obrazem kobiety, kt├│ra jest symbolem pracy i konsumpcji w dw├│ch r├│┼╝nych systemach. Jest tak┼╝e obrazem polskiej rzeczywisto┼Ťci, kt├│ra by┼éa pe┼éna konflikt├│w i zmian. Jest tak┼╝e ┼Ťwiadectwem odwagi i kreatywno┼Ťci Klausa Klingera, kt├│ry nie ba┼é si─Ö podejmowa─ç trudnych i kontrowersyjnych temat├│w. Praca jest dowodem na to, ┼╝e sztuka mo┼╝e by─ç narz─Ödziem komunikacji i dialogu, nawet je┼Ťli nie zawsze si─Ö zgadzamy.


Na ┼Ťcianie bloku przy ulicy Bajana 5a mo┼╝esz zobaczy─ç mural o nazwie ÔÇťPrzodowniczka pracyÔÇŁ, kt├│ry jest dzie┼éem Klausa Klingera, niemieckiego artysty zajmuj─ůcego si─Ö muralami i wsp├│┼éprac─ů mi─Ödzynarodow─ů. Mural ten powsta┼é w 2012 roku i przedstawia ironiczny obraz kobiety, kt├│ra jest wzorem pracy i konsumpcji.

Podr├│┼╝nicy na ┼Ťcianie - mural o globalizacji i turystyce


Na ulicy Bajana 7a w Gda┼äsku znajduje si─Ö mural, kt├│ry zwraca uwag─Ö swoj─ů wielko┼Ťci─ů i kolorami. Jest to dzie┼éo hiszpa┼äskiego artysty Sana, kt├│ry stworzy┼é je w 2013 roku. Artysta przedstawia ludzi z r├│┼╝nych kraj├│w i kultur, kt├│rzy podr├│┼╝uj─ů po ┼Ťwiecie i odwiedzaj─ů znane miejsca. Co ┼é─ůczy tych podr├│┼╝nik├│w? Czy s─ů to prawdziwi odkrywcy, czy mo┼╝e tylko tury┼Ťci pod─ů┼╝aj─ůcy za mod─ů?


Dzie┼éo Sana jest komentarzem do wsp├│┼éczesnego zjawiska globalizacji i przemys┼éu turystycznego. Artysta chce zapyta─ç, czy podr├│┼╝e s─ů sposobem na poszerzanie horyzont├│w i poznawanie innych kultur, czy raczej na powielanie stereotyp├│w i utrwalanie nier├│wno┼Ťci.


Jak podkre┼Ťla San, postaci z muralu zosta┼éy wcze┼Ťniej sfotografowane przez niego w r├│┼╝nych miejscach na ┼Ťwiecie, co pokazuje, ┼╝e s─ů to ludzie realni, a nie wymy┼Ťleni. Jednak ich wyraz twarzy i ubi├│r nie zdradzaj─ů ┼╝adnej emocji ani osobowo┼Ťci. Wygl─ůdaj─ů jak manekiny lub figurki z gry planszowej. Czy tak wygl─ůda podr├│┼╝owanie w XXI wieku? Czy jest to przygoda, czy rutyna?


Sana zach─Öca do refleksji nad sensem i warto┼Ťci─ů podr├│┼╝y w czasach, gdy s─ů one ┼éatwe i powszechne. Pokazuje te┼╝ pi─Ökno i r├│┼╝norodno┼Ť─ç ┼Ťwiata, kt├│ry warto pozna─ç i szanowa─ç. Jest to praca, kt├│ra nie tylko ozdabia miasto, ale te┼╝ prowokuje do dyskusji.


Bajana 7a w Gda┼äsku znajduje si─Ö mural, kt├│ry zwraca uwag─Ö swoj─ů wielko┼Ťci─ů i kolorami. Jest to dzie┼éo hiszpa┼äskiego artysty Sana, kt├│ry stworzy┼é je w 2013 roku. Artysta przedstawia ludzi z r├│┼╝nych kraj├│w i kultur, kt├│rzy podr├│┼╝uj─ů po ┼Ťwiecie i odwiedzaj─ů znane miejsca.

Dialog z polskim malarstwem - mural studencki przy ulicy Bajana


Na ulicy Bajana 9a / 11c w Gda┼äsku mo┼╝na podziwia─ç mural, kt├│ry jest efektem wsp├│┼épracy student├│w Gda┼äskiej Szko┼éy Muralu. Powsta┼é on w 2012 roku, jako cz─Ö┼Ť─ç projektu inspirowanego polskim malarstwem XX wieku. Jest to dyptyk, kt├│ry sk┼éada si─Ö z dw├│ch cz─Ö┼Ťci po┼é─ůczonych optycznie wst─Ög─ů. Ka┼╝da cz─Ö┼Ť─ç nawi─ůzuje do stylu i motyw├│w jednego z polskich malarzy.


Na lewej cz─Ö┼Ťci dzie┼éa widzimy fragment obrazu Tomasza Tatarkiewicza, znanego z abstrakcyjnych kompozycji geometrycznych. Na prawej cz─Ö┼Ťci widzimy fragment obrazu Jana Tarasina, kt├│ry malowa┼é pejza┼╝e i martwe natury w stylu ekspresjonistycznym. Wst─Öga ┼é─ůcz─ůca oba fragmenty jest cytatem z obrazu Stefana Gierowskiego, kt├│ry tworzy┼é abstrakcje kolorystyczne. Na wst─Ödze widniej─ů te┼╝ podpisy autor├│w i tytu┼éy ich dzie┼é.


Praca artyst├│w jest dialogiem mi─Ödzy studentami a mistrzami polskiego malarstwa. Pokazuje r├│┼╝norodno┼Ť─ç i bogactwo polskiej sztuki XX wieku. Jest te┼╝ ho┼édem dla artyst├│w, kt├│rzy wp┼éyn─Öli na rozw├│j polskiej kultury.


Bajana 9a / 11c w Gda┼äsku mo┼╝na podziwia─ç mural, kt├│ry jest efektem wsp├│┼épracy student├│w Gda┼äskiej Szko┼éy Muralu. Powsta┼é on w 2012 roku, jako cz─Ö┼Ť─ç projektu inspirowanego polskim malarstwem XX wieku. Jest to dyptyk, kt├│ry sk┼éada si─Ö z dw├│ch cz─Ö┼Ťci po┼é─ůczonych optycznie wst─Ög─ů. Ka┼╝da cz─Ö┼Ť─ç nawi─ůzuje do stylu i motyw├│w jednego z polskich malarzy.

Drugi z muralowego dyptyku












ÔÇťJan Pawe┼é II i Lech Wa┼é─ÖsaÔÇŁ - kontrowersyjny obraz dw├│ch ikon polskiej historii


Na ┼Ťcianie bloku przy ulicy Dywizjonu 303 33a mo┼╝esz zobaczy─ç prac─Ö o nazwie ÔÇťJan Pawe┼é II i Lech Wa┼é─ÖsaÔÇŁ, kt├│ra jest dzie┼éem Rafa┼éa Roskowi┼äskiego, tego samego artysty, kt├│ry stworzy┼é pierwsze murale na Zaspie w 1997 roku.


Projekt ten powsta┼é w 1999 roku i wywo┼éa┼é wiele kontrowersji. Przedstawia on dwie najbardziej znane postacie polskiej historii wsp├│┼éczesnej: papie┼╝a Jana Paw┼éa II, kt├│ry by┼é ┼║r├│d┼éem duchowej si┼éy i nadziei dla wielu Polak├│w, oraz Lecha Wa┼é─Ös─Ö, ojca ruchu ÔÇťSolidarno┼Ť─çÔÇŁ, kt├│ry zmieni┼é bieg historii Polski i Europy pod koniec XX wieku.


Na pracy widzimy papie┼╝a i Wa┼é─Ös─Ö w dynamicznej pozie, jakby gotowi do dzia┼éania lub walki. Papie┼╝ trzyma w r─Öku pastora┼é, a Wa┼é─Ösa - flag─Ö z napisem ÔÇťSolidarno┼Ť─çÔÇŁ. W tle widoczny jest szkic o┼étarza papieskiego, kt├│ry nawi─ůzuje do mszy, kt├│ra odby┼éa si─Ö na Zaspie w 1987 roku podczas trzeciej pielgrzymki Jana Paw┼éa II do Polski.


Papie┼╝ jest namalowany w stylu dewocjonalnym, kt├│ry przypomina wielkoformatowe banery, kt├│re zdobi┼éy ┼Ťciany szczytowe blok├│w podczas mszy papieskiej. Papie┼╝ ma na twarzy u┼Ťmiech i b┼éogos┼éawie┼ästwo, a jego posta─ç jest otoczona promieniami ┼Ťwiat┼éa. Wa┼é─Ösa jest namalowany w stylu komiksowym, kt├│ry charakteryzuje si─Ö ostr─ů i dynamiczn─ů kresk─ů. Wa┼é─Ösa ma na twarzy zaci─Öcie i determinacj─Ö, a jego posta─ç jest otoczona czerwonymi p┼éomieniami. O┼étarz papieski jest namalowany w stylu szkicowym, kt├│ry sugeruje niedoko┼äczenie i niedoskona┼éo┼Ť─ç.


Dzie┼éo jest nie tylko ciekawym przyk┼éadem po┼é─ůczenia sztuki i historii, ale tak┼╝e wyrazem sprzeczno┼Ťci i napi─Ö─ç, kt├│re towarzyszy┼éy polskiej transformacji ustrojowej. Mural by┼é krytykowany zar├│wno przez zwolennik├│w, jak i przeciwnik├│w papie┼╝a i Wa┼é─Ösy.


Niekt├│rzy uwa┼╝ali go za profanacj─Ö i obraz─Ö dla papie┼╝a, kt├│ry by┼é traktowany jako ┼Ťwi─Öty. Inni uwa┼╝ali grafike za gloryfikacj─Ö Wa┼é─Ösy, kt├│ry by┼é podejrzewany o wsp├│┼éprac─Ö z komunistycznymi s┼éu┼╝bami.


Dywizjonu 303 33a mo┼╝esz zobaczy─ç prac─Ö o nazwie ÔÇťJan Pawe┼é II i Lech Wa┼é─ÖsaÔÇŁ, kt├│ra jest dzie┼éem Rafa┼éa Roskowi┼äskiego, tego samego artysty, kt├│ry stworzy┼é pierwsze murale na Zaspie w 1997 roku. Widnieje na nim Wa┼é─Ösa oraz Karol Wojty┼éa

Euro w niebezpieczeństwie - o kryzysie w strefie euro


Na ulicy Dywizjonu 303 13b w Gda┼äsku mo┼╝na podziwia─ç mural, kt├│ry nawi─ůzuje do sytuacji politycznej i ekonomicznej w Europie . Jest to praca argenty┼äskiego artysty Lucasa Lasniera, znanego jako Parbo, kt├│ry specjalizuje si─Ö w grafice i ilustracji. Mural powsta┼é w 2012 roku, kiedy kryzys w strefie euro by┼é u szczytu.


Praca przedstawia je┼║d┼║ca na koniu, kt├│ry trzyma w r─Öku tarcz─Ö z symbolem euro. Tarcza jest ma┼éa i niewiele chroni je┼║d┼║ca przed niebezpiecze┼ästwem. Ko┼ä za┼Ť jest r├│┼╝owy, bajkowy za┼Ť sam je┼║dziec rysami twarzy przypomina nieco szympansa.


Obraz sugeruje, ┼╝e wsp├│lna waluta europejska jest zagro┼╝ona i nieskuteczna w obronie przed problemami gospodarczymi i spo┼éecznymi. Jest zarz─ůdzana przez osoby niekompetentne niczym ma┼épy. Artysta nawi─ůzuje do swojego do┼Ťwiadczenia z Argentyny, kt├│ra prze┼╝y┼éa powa┼╝ny kryzys finansowy na pocz─ůtku XXI wieku.


Mural Parbo jest ostrze┼╝eniem i krytyk─ů dla Europy, kt├│ra boryka si─Ö z d┼éugiem publicznym, bezrobociem i nier├│wno┼Ťci─ů. Pokazuje te┼╝, ┼╝e waluta nie jest jedynym czynnikiem ┼é─ůcz─ůcym narody i kultury. Jest to grafika, kt├│ra nie tylko ozdabia miasto, ale te┼╝ sk┼éania do refleksji nad przysz┼éo┼Ťci─ů Europy.


Dywizjonu 303 13b w Gda┼äsku mo┼╝na podziwia─ç mural, kt├│ry nawi─ůzuje do sytuacji politycznej i ekonomicznej w Europie . Jest to praca argenty┼äskiego artysty Lucasa Lasniera, znanego jako Parbo, kt├│ry specjalizuje si─Ö w grafice i ilustracji. Mural powsta┼é w 2012 roku, kiedy kryzys w strefie euro by┼é u szczytu.

Zamiataj─ůcy dozorca: mural o codzienno┼Ťci i iluzji


Na ulicy Dywizjonu 303 17a w Gda┼äsku mo┼╝na podziwia─ç mural, kt├│ry przedstawia zwyk┼é─ů scen─Ö z ┼╝ycia miasta. Jest to dozorca, kt├│ry zamiata ┼Ťcian─Ö bloku, na kt├│rej jest namalowany. Praca jest dzie┼éem Jub M├Ânstera, niemieckiego artysty, kt├│ry zajmuje si─Ö malarstwem, ilustracj─ů i muralistyk─ů. Powsta┼é on w 2010 roku, jako cz─Ö┼Ť─ç projektu ÔÇťStreet Art JamÔÇŁ.


Obraz ma jednak pewn─ů tajemnic─Ö, kt├│r─ů mo┼╝na odkry─ç tylko w odpowiednim momencie. Cie┼ä zamiataj─ůcego dozorcy jest namalowany tak, ┼╝e tworzy iluzj─Ö optyczn─ů, gdy pada na niego s┼éo┼äce. Wtedy wygl─ůda jakby dozorca zamiata┼é chodnik, a nie ┼Ťcian─Ö. Mural staje si─Ö wi─Öc gr─ů mi─Ödzy rzeczywisto┼Ťci─ů a wyobra┼║ni─ů, mi─Ödzy dwoma i trzema wymiarami.


Kr─ů┼╝y legenda, jakoby dzie┼éo mia┼éo osobisty charakter dla autora. Zamiataj─ůcy dozorca by┼é to w rzeczywisto┼Ťci s─ůsiad Juba M├Ânstera, kt├│ry mieszka w Bremie. A posta─ç to prawnik, kt├│ry ma zwyczaj zamiatania ulicy przed swoim domem ka┼╝dego ranka. Jub M├Ânster podziwia jego up├│r i pasj─Ö, i postanowi┼é uczci─ç go w swoim muralu.


Dzie┼éo mo┼╝na traktowa─ç jako ho┼éd dla codziennych bohater├│w, kt├│rzy dbaj─ů o porz─ůdek i estetyk─Ö miasta. Jest te┼╝ zaproszeniem do zabawy i odkrywania niespodzianek w sztuce ulicznej.


Dywizjonu 303 17a w Gda┼äsku mo┼╝na podziwia─ç mural, kt├│ry przedstawia zwyk┼é─ů scen─Ö z ┼╝ycia miasta. Jest to dozorca, kt├│ry zamiata ┼Ťcian─Ö bloku, na kt├│rej jest namalowany. Praca jest dzie┼éem Jub M├Ânstera, niemieckiego artysty, kt├│ry zajmuje si─Ö malarstwem, ilustracj─ů i muralistyk─ů. Powsta┼é on w 2010 roku, jako cz─Ö┼Ť─ç projektu ÔÇťStreet Art JamÔÇŁ.

Kolorowy hołd dla Szymborskiej: dojrzyj fragment poezji noblistki


Na ulicy Dywizjonu 303 9d w Gda┼äsku mo┼╝na podziwia─ç mural, kt├│ry jest po┼é─ůczeniem malarstwa i poezji. Jest to praca w┼éoskiego artysty Opiemme, kt├│ry jest zar├│wno malarzem ulicznym, jak i poet─ů. Mural powsta┼é w 2014 roku, jako cz─Ö┼Ť─ç projektu ÔÇťVortexÔÇŁ, kt├│ry polega┼é na tworzeniu murali inspirowanych lokalnymi poetami.


Mural przedstawia kaskad─Ö kolor├│w, kt├│ra sp┼éywa ze szczytu budynku na ┼Ťcian─Ö. Przypominaj─ů one nieco kolorow─ů zas┼éon─Ö. Kolory symbolizuj─ů ┼╝ycie i energi─Ö, jakie wnosi sztuka uliczna do miasta. t┼éem dla kaskady kolor├│w jest nieco mroczna gwiazda obadaj─ůca niczym wirus lub jaka┼Ť kom├│rka na dno.


Dzie┼éo ma te┼╝ na celu przyci─ůgn─ů─ç uwag─Ö przechodni├│w i zach─Öci─ç ich do przyjrzenia si─Ö bli┼╝ej ┼Ťcianie. Tam oczom widza ukazuje si─Ö fragment wiersza Wis┼éawy Szymborskiej, polskiej noblistki i jednej z najwybitniejszych poetek XX wieku.


Wers pochodzi z utworu ÔÇťPod jedn─ů gwiazdk─ůÔÇŁ i brzmi: ÔÇťPrawdo, nie zwracaj na mnie zbyt bacznej uwagi. Powago, oka┼╝ mi wspania┼éomy┼Ťlno┼Ť─ç.ÔÇŁ.


Praca Opiemme jest ho┼édem dla Szymborskiej i jej poezji, kt├│ra ┼é─ůczy┼éa prostot─Ö i g┼é─Öbi─Ö, ironi─Ö i refleksj─Ö, humor i powag─Ö. Jest te┼╝ wyrazem podziwu dla polskiej kultury i literatury, kt├│re inspiruj─ů artyst├│w z ca┼éego ┼Ťwiata.


Mural przedstawia kaskad─Ö kolor├│w, kt├│ra sp┼éywa ze szczytu budynku na ┼Ťcian─Ö. Przypominaj─ů one nieco kolorow─ů zas┼éon─Ö. Kolory symbolizuj─ů ┼╝ycie i energi─Ö, jakie wnosi sztuka uliczna do miasta. t┼éem dla kaskady kolor├│w jest nieco mroczna gwiazda obadaj─ůca niczym wirus lub jaka┼Ť kom├│rka na dno.

Budowa Jednostki - mural o nieukończonej historii Polski


Na jednej ze ┼Ťcian budynku przy ulicy Dywizjonu 303 5f wisi niezwyk┼éy mural. Jest to dzie┼éo Jacka Wielebskiego, znanego artysty ulicznego, kt├│ry stworzy┼é go w 2010 roku. Dzie┼éo upami─Ötnia 30 rocznic─Ö powstania NSZZ Solidarno┼Ťci, ruchu spo┼éecznego, kt├│ry zapocz─ůtkowa┼é zmiany w Polsce i doprowadzi┼é do upadku komunizmu.


Na obrazie widzimy posta─ç ludzk─ů, kt├│ra jest jakby z┼éo┼╝ony z r├│┼╝nych cz─Ö┼Ťci, k├│┼é z─Öbatych, pask├│w i innych element├│w. Przypomina to konstrukcj─Ö maszyny, kt├│ra sk┼éada si─Ö z wielu element├│w.


Artysta chce nam pokaza─ç, ┼╝e cz┼éowiek jest podobny do maszyny, kt├│ra musi by─ç ci─ůgle budowana i doskonalona. Artysta sugeruje, ┼╝e historia Polski i jej obywateli nie jest zamkni─Öta, ale trwa nadal. Jest to zaproszenie do refleksji nad nasz─ů to┼╝samo┼Ťci─ů, wolno┼Ťci─ů i godno┼Ťci─ů.


Dywizjon 303 - mural o ludzkich twarzach legendarnych pilot├│w


Na ┼Ťcianie budynku przy ulicy Dywizjonu 303 3a mo┼╝na podziwia─ç mural przedstawiaj─ůcy pilot├│w Dywizjonu 303, polskiej jednostki lotniczej, kt├│ra walczy┼éa w bitwie o Angli─Ö w 1940 roku. Obraz jest oparty na autentycznej fotografii zrobionej w bazie RAF Northolt w Londynie, na kt├│rej widzimy schemat budowy s┼éynnego my┼Ťliwca Spitfire.


Ma on na celu pokaza─ç nie tylko bohatersk─ů postaw─Ö pilot├│w, ale tak┼╝e ich indywidualne charaktery i losy. Ka┼╝dy z nich ma swoj─ů histori─Ö, swoje marzenia, swoje pasje. Nie s─ů tylko anonimowymi bohaterami wojennymi, ale lud┼║mi z krwi i ko┼Ťci.


Na przyk┼éad, podpu┼ékownik Jan Zumbach (pi─ůty od lewej), as Dywizjonu, kt├│ry u┼╝ywa┼é pseudonimu Kaczor Donald, po wojnie zosta┼é najemnikiem, przemytnikiem, w┼éa┼Ťcicielem dyskoteki w Pary┼╝u i pilotem powietrznych taks├│wek.


Praca ho┼édem dla tych niezwyk┼éych ludzi, kt├│rzy bronili wolno┼Ťci i godno┼Ťci swojej ojczyzny.


Dywizjonu 303 3a mo┼╝na podziwia─ç mural przedstawiaj─ůcy pilot├│w Dywizjonu 303, polskiej jednostki lotniczej, kt├│ra walczy┼éa w bitwie o Angli─Ö w 1940 roku. Obraz jest oparty na autentycznej fotografii zrobionej w bazie RAF Northolt w Londynie, na kt├│rej widzimy schemat budowy s┼éynnego my┼Ťliwca Spitfire.

Bałtyckie skarby w puszce - mural z ulicy Dywizjonu 303


Na jednym z budynk├│w przy ulicy Dywizjonu 303 3f w Gda┼äsku mo┼╝na podziwia─ç niezwyk┼éy mural, kt├│ry powsta┼é w 2011 roku. Przedstawia on wielk─ů puszk─Ö, z kt├│rej wy┼éaniaj─ů si─Ö ryby charakterystyczne dla polskiego wybrze┼╝a Morza Ba┼étyckiego. S─ů to: fl─ůdra, dorsz, ┼Ťled┼║ i babka.


Mural ma wymiar edukacyjny, poniewa┼╝ pokazuje bogactwo i r├│┼╝norodno┼Ť─ç fauny morskiej Ba┼étyku, kt├│ra jest zagro┼╝ona przez nadmierny po┼é├│w i zanieczyszczenie wody. Dzie┼éo ma te┼╝ walor artystyczny, poniewa┼╝ jest wykonany w realistyczny i szczeg├│┼éowy spos├│b, a jednocze┼Ťnie ma zabawny i oryginalny pomys┼é.


Dywizjonu 303 3f w Gda┼äsku mo┼╝na podziwia─ç niezwyk┼éy mural, kt├│ry powsta┼é w 2011 roku. Przedstawia on wielk─ů puszk─Ö, z kt├│rej wy┼éaniaj─ů si─Ö ryby charakterystyczne dla polskiego wybrze┼╝a Morza Ba┼étyckiego. S─ů to: fl─ůdra, dorsz, ┼Ťled┼║ i babka.

Binarny Witkacy


Na ┼Ťcianie bloku przy ulicy Pilot├│w 8h mo┼╝esz zobaczy─ç mural, kt├│ry jest ho┼édem dla jednego z najwi─Ökszych polskich artyst├│w i pisarzy - Stanis┼éawa Ignacego Witkiewicza, znanego jako Witkacy.


Mural przedstawia cytat z jego powie┼Ťci ÔÇť622 Upadki Bunga czyli demoniczna kobietaÔÇŁ, w kt├│rej pisa┼é: ÔÇťSztuka jest odr─Öbnym ┼Ťwiatem, jest ostatecznym odbiciem jedno┼Ťci bytuÔÇŁ. Ten cytat jest zakodowany w systemie binarnym, czyli za pomoc─ů zer i jedynek. Zera i jedynki s─ů reprezentowane przez kropki o r├│┼╝nej wielko┼Ťci - ma┼ée kropki to zera, a du┼╝e kropki to jedynki.


Ka┼╝da linia kodu sk┼éada si─Ö z sze┼Ťciu kropek, kt├│re odpowiadaj─ů jednej literze lub znakowi.

Jest to dzieło grupy artystycznej Gdańskie Studio Muralu, które specjalizuje się w tworzeniu murali na zamówienie.


Projekt zosta┼é wygenerowany przez program komputerowy, kt├│ry przetworzy┼é tekst na kod binarny. Jednak program ten nie by┼é doskona┼éy i pope┼éni┼é b┼é─ůd w jednej z linii kodu, kt├│ry uniemo┼╝liwi┼éby poprawne odczytanie cytatu.


B┼é─ůd ten zosta┼é zauwa┼╝ony przez profesora matematyki z Politechniki Gda┼äskiej, kt├│ry zg┼éosi┼é go autorom. Na dole muralu mo┼╝na wi─Öc zobaczy─ç poprawiony podpis Witkiewicza, kt├│ry brzmi Stanis┼éaw Ignacy Vi┼Ťkiewicz zamiast Witkiewicz.


Praca jest nie tylko ciekawym przyk┼éadem po┼é─ůczenia sztuki i technologii, ale tak┼╝e wyrazem szacunku i podziwu dla tw├│rczo┼Ťci Witkacego, kt├│ry by┼é nie tylko pisarzem, ale tak┼╝e malarzem, fotografem, filozofem i dramaturgiem.


Witkacy by┼é artyst─ů niezwykle oryginalnym i eksperymentalnym, kt├│ry tworzy┼é wed┼éug w┼éasnej teorii czystej formy. Jego dzie┼éa by┼éy cz─Östo kontrowersyjne i niezrozumia┼ée dla ├│wczesnej publiczno┼Ťci, ale dzi┼Ť s─ů uznawane za arcydzie┼éa literatury i sztuki.


Tak samo i ten obraz nie jest oczywisty i zrozumiały dla każdego.


Mural przedstawia cytat z jego powie┼Ťci ÔÇť622 Upadki Bunga czyli demoniczna kobietaÔÇŁ, w kt├│rej pisa┼é: ÔÇťSztuka jest odr─Öbnym ┼Ťwiatem, jest ostatecznym odbiciem jedno┼Ťci bytuÔÇŁ. Ten cytat jest zakodowany w systemie binarnym, czyli za pomoc─ů zer i jedynek. Zera i jedynki s─ů reprezentowane przez kropki o r├│┼╝nej wielko┼Ťci - ma┼ée kropki to zera, a du┼╝e kropki to jedynki.   Ka┼╝da linia kodu sk┼éada si─Ö z sze┼Ťciu kropek, kt├│re odpowiadaj─ů jednej literze lub znakowi.  Jest to dzie┼éo grupy artystycznej Gda┼äskie Studio Muralu, kt├│re specjalizuje si─Ö w tworzeniu murali na zam├│wienie.

ÔÇťBa┼étykÔÇŁ - podr├│┼╝ do morskich g┼é─Öbin


Na ┼Ťcianie bloku przy ulicy Pilot├│w 10a mo┼╝esz podziwia─ç mural o nazwie ÔÇťBa┼étykÔÇŁ, kt├│ry jest dzie┼éem francuskiego artysty Zilda. Mural ten powsta┼é w 2011 roku i przedstawia niezwyk┼é─ů scen─Ö z ┼╝ycia podwodnego.


Na muralu widzimy nurka, kt├│ry zanurzy┼é si─Ö w ba┼étyckiej wodzie i odkry┼é niesamowity ┼Ťwiat pe┼éen fantastycznych stworze┼ä i przedmiot├│w. Nie s─ů to jednak typowe ryby, skorupiaki czy ro┼Ťliny, kt├│re mo┼╝na spotka─ç na dnie morza. S─ů to hybrydy, kt├│re ┼é─ůcz─ů elementy organiczne i mechaniczne, naturalne i sztuczne, realne i fikcyjne.


Na muralu mo┼╝emy zobaczy─ç m.in. samochody, kt├│re zamiast k├│┼é maj─ů turbiny, kt├│re pozwalaj─ů im porusza─ç si─Ö po wodzie. Mo┼╝emy te┼╝ zauwa┼╝y─ç futurystyczn─ů ┼é├│d┼║ podwodn─ů, kt├│ra przypomina statek kosmiczny. Mo┼╝emy te┼╝ dostrzec dziwne ryby, kt├│re maj─ů ludzkie twarze lub cz─Ö┼Ťci cia┼éa. Mo┼╝emy te┼╝ spojrze─ç na nurka, kt├│ry z przera┼╝eniem obserwuje otaczaj─ůce go ┼éawice tych stworze┼ä i przedmiot├│w. Jego wyraz twarzy wyra┼╝a zdumienie i strach, ale tak┼╝e ciekawo┼Ť─ç i fascynacj─Ö.


Obraz jest wykonany w tonacji niebiesko-zielonej, kt├│ra nawi─ůzuje do rzeczywistego koloru Morza Ba┼étyckiego.


Jest on przyk┼éadem stylu surrealistycznego i fantastycznego, poniewa┼╝ przedstawia scen─Ö z marze┼ä lub koszmar├│w, kt├│ra nie ma nic wsp├│lnego z rzeczywisto┼Ťci─ů.

Jest tak┼╝e wyrazem krytyki i ironii wobec ludzkiej ingerencji w ┼Ťrodowisko naturalne, kt├│ra prowadzi do zanieczyszczenia i degradacji morza. Oraz zaproszeniem do refleksji nad w┼éasn─ů to┼╝samo┼Ťci─ů i relacj─ů z innymi istotami.


Na muralu mo┼╝emy zobaczy─ç m.in. samochody, kt├│re zamiast k├│┼é maj─ů turbiny, kt├│re pozwalaj─ů im porusza─ç si─Ö po wodzie. Mo┼╝emy te┼╝ zauwa┼╝y─ç futurystyczn─ů ┼é├│d┼║ podwodn─ů, kt├│ra przypomina statek kosmiczny. Mo┼╝emy te┼╝ dostrzec dziwne ryby, kt├│re maj─ů ludzkie twarze lub cz─Ö┼Ťci cia┼éa. Mo┼╝emy te┼╝ spojrze─ç na nurka, kt├│ry z przera┼╝eniem obserwuje otaczaj─ůce go ┼éawice tych stworze┼ä i przedmiot├│w. Jego wyraz twarzy wyra┼╝a zdumienie i strach, ale tak┼╝e ciekawo┼Ť─ç i fascynacj─Ö.

ÔÇťNarcyzÔÇŁ - portret cz┼éowieka zakochanego w sobie


Na ┼Ťcianie bloku przy ulicy Pilot├│w 5a mo┼╝esz podziwia─ç mural o nazwie ÔÇťNarcyzÔÇŁ, kt├│ry jest dzie┼éem polskiego artysty Ekty. Mural ten powsta┼é w 2011 roku i przedstawia posta─ç mitycznego Narcyza, kt├│ry by┼é tak zafascynowany swoim odbiciem w wodzie, ┼╝e nie zwraca┼é uwagi na nic innego.


Na muralu widzimy d┼éo┼ä Narcyza, jest ona na tle wielu element├│w symbolizuj─ůcych jego cia┼éo. Narcyz, pragn─ůc dope┼éni─ç sw─ů mi┼éo┼Ť─ç, wyrywa kawa┼éek siebie, by m├│c siebie samego skosztowa─ç. Mural ma wymiary 15 x 36 metr├│w i jest jednym z nielicznych tak du┼╝ych murali na Zaspie, kt├│ry powstawa┼é bez udzia┼éu asystent├│w.


Obraz jest przyk┼éadem stylu surrealistycznego i psychologicznego, poniewa┼╝ przedstawia scen─Ö z marze┼ä lub koszmar├│w, kt├│ra nie ma nic wsp├│lnego z rzeczywisto┼Ťci─ů. Jest tak┼╝e wyrazem krytyki i ironii wobec ludzkiej pr├│┼╝no┼Ťci i egoizmu, kt├│ra prowadzi do samotno┼Ťci i cierpienia. Jest tak┼╝e zaproszeniem do refleksji nad w┼éasn─ů to┼╝samo┼Ťci─ů i relacj─ů z innymi lud┼║mi.


Mural jest nie tylko ciekawym przyk┼éadem po┼é─ůczenia sztuki i psychologii, ale tak┼╝e wyrazem uznania i podziwu dla tw├│rczo┼Ťci Ekty, kt├│ry jest jednym z najbardziej znanych polskich artyst├│w muralowych. Jego dzie┼éa s─ů cz─Östo kontrowersyjne i niezrozumia┼ée dla wielu ludzi, ale dzi┼Ť s─ů uznawane za arcydzie┼éa sztuki wsp├│┼éczesnej.


Obraz ÔÇťNarcyzÔÇŁ trafi┼é do World Atlas of Street Art and Graffiti wydanego przez Uniwersytet Yale w 2013 roku .


Mural jest nie tylko ciekawym przyk┼éadem po┼é─ůczenia sztuki i psychologii, ale tak┼╝e wyrazem uznania i podziwu dla tw├│rczo┼Ťci Ekty, kt├│ry jest jednym z najbardziej znanych polskich artyst├│w muralowych. Jego dzie┼éa s─ů cz─Östo kontrowersyjne i niezrozumia┼ée dla wielu ludzi, ale dzi┼Ť s─ů uznawane za arcydzie┼éa sztuki wsp├│┼éczesnej.

Pilot, krowy i artysta - mural z histori─ů na Zaspie


Na ┼Ťcianie budynku przy ulicy Pilot├│w 6f w Gda┼äsku mo┼╝na zobaczy─ç niecodzienny mural, kt├│ry namalowa┼é w 2013 roku Shai Dahan - artysta pochodz─ůcy z Izraela, a mieszkaj─ůcy w Stanach Zjednoczonych.


Obraz przedstawia pilota samolotu American Express z lat dwudziestych XX wieku, kt├│ry musia┼é awaryjnie l─ůdowa─ç na ┼é─ůce pe┼énej kr├│w. Przy l─ůdowaniu uszkodzi┼é p┼éot i spowodowa┼é ucieczk─Ö przestraszonych zwierz─ůt.


Chichotem historii jest to, ┼╝e mural zosta┼é namalowany na osiedlu, kt├│re to znajduje sie w obr─Öbie dawnego, polnego l─ůdowiska dla samolot├│w. Artysta chcia┼é pokaza─ç, ┼╝e jego sytuacja jest podobna do losu nieszcz─Ö┼Ťliwego pilota, poniewa┼╝ jego prace w przestrzeni publicznej mog─ů by─ç r├│┼╝nie odbierane przez ludzi, nawet je┼Ťli ma dobre intencje.


Shai projektuj─ůc grafik─Ö nie wiedzia┼é, ┼╝e jego dzie┼éo powstanie przy ulicy Pilot├│w, co dodaje mu dodatkowego znaczenia i symboliki.


Sterowiec i fabryka konsumpcjonizmu - mural z przesz┼éo┼Ťci─ů na Zaspie


Na Zaspie, przy ulicy Pilot├│w 12a, znajduje si─Ö mural, kt├│ry powsta┼é w 2009 roku. Jest on ho┼édem dla 70-lecia wybuchu II Wojny ┼Üwiatowej. Jego autorem jest Mariusz Waras, kt├│ry tworzy swoje prace w technice szablonu. Ta technika pozwala na szybkie malowanie na ┼Ťcianie, ale wymaga wcze┼Ťniejszego wyci─Öcia szablonu w studiu.


Obraz przedstawia sterowiec i samolot, kt├│re maj─ů zwi─ůzek z histori─ů tego miejsca. Po konsultacjach z mieszka┼äcami, artysta zmieni┼é pierwotny plan i zamiast samolotu namalowa┼é sterowiec.


W 1932 roku, niedaleko od miejsca w kt├│rym dzi┼Ť znajduje sie blok, na kt├│rym to znajduje sie powy┼╝szy mural. Na terenie dworca lotniczego przy obecnej ulicy Hynka, wyl─ůdowa┼é s┼éawny Graff Zeppelin, a w 1913 roku SL-1, zbudowany przez Johanna Sch├╝tte, profesora Technische Hochschule czyli dzisiejszej Politechniki Gda┼äskiej.


Praca ma te┼╝ inn─ů warstw─Ö znaczeniow─ů, poniewa┼╝ nawi─ůzuje do innego muralu, kt├│ry by┼é na tej samej ┼Ťcianie w 1984 roku. By┼é to mural M-City, czyli Marka Czachora i Zbigniewa Mielewczyka. By┼é to protest przeciwko aresztowaniu Andrzeja Gwiazdy, kolegi z Klubu Wysokog├│rskiego Tr├│jmiasto.


Tamten mural sk┼éada┼é si─Ö z napisu ÔÇ×Uwolni─ç Gwiazd─ÖÔÇŁ, kt├│ry zosta┼é namalowany w kilka minut przy pomocy p─Ödzla ┼éawkowego i zmiotki. Nast─Öpnego dnia, stra┼╝acy pr├│bowali zamalowa─ç napis, ale zrobili to tak nieudolnie, ┼╝e napis sta┼é si─Ö jeszcze bardziej widoczny, zw┼éaszcza w nocy.


Pierwsze litery has┼éa pozosta┼éy nietkni─Öte, bo stra┼╝acy nie mieli wystarczaj─ůco wysokiego wysi─Ögnika. W┼éadze poprosi┼éy prywatne firmy, ale wszystkie odm├│wi┼éy wsp├│┼épracy, t┼éumacz─ůc si─Ö brakiem czasu. Napis zosta┼é w ko┼äcu zamalowany, ale na zawsze zapisa┼é si─Ö w pami─Öci lokalnej spo┼éeczno┼Ťci.


Obraz przedstawia sterowiec i samolot, kt├│re maj─ů zwi─ůzek z histori─ů tego miejsca. Po konsultacjach z mieszka┼äcami, artysta zmieni┼é pierwotny plan i zamiast samolotu namalowa┼é sterowiec

Kolorowy bluszcz - mural z dusz─ů na Zaspie


Na Zaspie, przy ulicy Pilot├│w 14a, znajduje si─Ö mural, kt├│ry namalowa┼é w 2011 roku Mazu Prozak. Jest to jedna z najbardziej pracoch┼éonnych i oryginalnych realizacji w ramach projektu ÔÇťGda┼äskie MuraleÔÇŁ.


Praca przedstawia ro┼Ťliny i zwierz─Öta w ┼╝ywych i r├│┼╝norodnych kolorach. Artysta nazywa swoje dzie┼éo psychodelicznym bluszczem, poniewa┼╝ jest ono cz─Ö┼Ťciowo improwizowane i wykorzystuje rekordow─ů liczb─Ö kolor├│w.


Obraz zajmuje ca┼é─ů ┼Ťcian─Ö budynku i jest widoczny z daleka. W tworzeniu muralu pomogli te┼╝ mieszka┼äcy ulicy Pilot├│w, kt├│rzy pomalowali niekt├│re plamy koloru w dolnej cz─Ö┼Ťci ┼Ťciany. Jest nie tylko dzie┼éem artysty, ale te┼╝ wyrazem wsp├│┼épracy i zaanga┼╝owania lokalnej spo┼éeczno┼Ťci.


Pilot├│w 14a, znajduje si─Ö mural, kt├│ry namalowa┼é w 2011 roku Mazu Prozak. Jest to jedna z najbardziej pracoch┼éonnych i oryginalnych realizacji w ramach projektu ÔÇťGda┼äskie MuraleÔÇŁ.

Lech Wa┼é─Ösa w pikselach na ┼Ťcianie


Na Zaspie, przy ulicy Pilot├│w 17, znajduje sie dzie┼éo kt├│re jest zwi─ůzane z postaci─ů Lecha Wa┼é─Ösy. W tym bloku mieszka┼é on z rodzin─ů, gdy by┼é liderem Solidarno┼Ťci i laureatem Pokojowej Nagrody Nobla.


Jeden z murali powsta┼é w 2008 roku, dok┼éadnie w 25. rocznic─Ö otrzymania przez niego tej presti┼╝owej nagrody. Mural jest powi─Ökszon─ů fotografi─ů Lecha z czasu internowania, kt├│r─ů wykona┼é artysta Mariusz Waras.


Mural jest ciekawy, poniewa┼╝ z bliska wygl─ůda jak abstrakcyjny wz├│r, a dopiero z daleka ukazuje si─Ö wyra┼║ny portret przyw├│dcy Solidarno┼Ťci. Mural jest wi─Öc symbolem walki o wolno┼Ť─ç i demokracj─Ö, kt├│ra by┼éa niejasna i trudna, ale ostatecznie zwyci─Öska.


Rakieta - totem - mural z przestrog─ů na Zaspie


Na Zaspie, przy ulicy Pilot├│w 18a, znajduje si─Ö obraz, kt├│ry namalowali w 2012 roku trzej arty┼Ťci ze Szwecji. Widoczny na nim jest totem wpisany w obraz startuj─ůcej rakiety, reprezentuj─ůc─ů zach┼éann─ů cywilizacj─Ö. Rakieta ma by─ç sposobem na ucieczk─Ö ludzko┼Ťci na inn─ů planet─Ö, gdy Ziemia zostanie ca┼ékowicie zniszczona przez nadmierne wykorzystywanie jej zasob├│w naturalnych.


Obraz ma tytu┼é ÔÇ×The Future Was HereÔÇŁ, co jest tagiem, czyli podpisem, kt├│ry w kulturze graffiti oznacza miejsce obecno┼Ťci artysty. Szwedzi nie maj─ů w─ůtpliwo┼Ťci - je┼Ťli nie zmienimy naszego stylu ┼╝ycia i nie ograniczymy naszej chciwo┼Ťci, nasze dni na Ziemi s─ů policzone.


Pilot├│w 18a, znajduje si─Ö obraz, kt├│ry namalowali w 2012 roku trzej arty┼Ťci ze Szwecji. Widoczny na nim jest totem wpisany w obraz startuj─ůcej rakiety, reprezentuj─ůc─ů zach┼éann─ů cywilizacj─Ö. Rakieta ma by─ç sposobem na ucieczk─Ö ludzko┼Ťci na inn─ů planet─Ö, gdy Ziemia zostanie ca┼ékowicie zniszczona przez nadmierne wykorzystywanie jej zasob├│w naturalnych.

ÔÇťPoca┼éunekÔÇŁ - romantyczny obraz z nutk─ů humoru


Na ┼Ťcianie bloku przy ulicy Nag├│rskiego 7a mo┼╝esz zobaczy─ç mural o nazwie ÔÇťPoca┼éunekÔÇŁ, kt├│ry jest dzie┼éem Piotra Bondarczyka, polskiego filmowca pracuj─ůcego w Kalifornii. Powsta┼é w 1997 roku i przedstawia powi─Ökszony do rozmiar├│w ┼Ťciany kadr z jednej z najs┼éynniejszych scen filmowych w historii kina.


Jest to scena poca┼éunku mi─Ödzy Rhett Butlerem a Scarlett OÔÇÖHar─ů z filmu ÔÇťPrzemin─Ö┼éo z wiatremÔÇŁ z 1939 roku. Film ten jest adaptacj─ů powie┼Ťci Margaret Mitchell, kt├│ra opowiada o losach mieszka┼äc├│w Po┼éudnia Stan├│w Zjednoczonych podczas wojny secesyjnej i rekonstrukcji. Film ten jest uwa┼╝any za arcydzie┼éo i klasyk kina, a tak┼╝e za jeden z najbardziej romantycznych i dramatycznych film├│w wszech czas├│w.


Obraz jest przyk┼éadem stylu pikselowego, poniewa┼╝ przedstawia kadr zbudowany z ma┼éych kwadrat├│w o r├│┼╝nych kolorach. Piksele te tworz─ů efekt mozaiki, kt├│ra z daleka wygl─ůda jak realistyczny obraz, a z bliska jak abstrakcyjna kompozycja.


Mural jest tak┼╝e przyk┼éadem stylu pop-artowego, poniewa┼╝ przedstawia ikoniczny obraz z kultury masowej, kt├│ry jest przeniesiony na nowy kontekst i nadany nowe znaczenie. Jest tak┼╝e przyk┼éadem stylu humorystycznego, poniewa┼╝ przedstawia obraz, kt├│ry wywo┼éuje ┼Ťmiech i zaskoczenie u widz├│w.


Obraz wywo┼éa┼é wiele kontrowersji i dyskusji, poniewa┼╝ niekt├│rzy ludzie nie rozpoznali na nim postaci Rhett Butlera i Scarlett OÔÇÖHary, lecz innego s┼éynnego pary - Lecha i Danuty Wa┼é─Ös├│w. Lech Wa┼é─Ösa by┼é liderem ruchu ÔÇťSolidarno┼Ť─çÔÇŁ i pierwszym demokratycznie wybranym prezydentem Polski po upadku komunizmu. Danuta Wa┼é─Ösa by┼éa jego ┼╝on─ů i matk─ů o┼Ťmiorga dzieci.


Niekt├│rzy ludzie uwa┼╝ali, ┼╝e mural przedstawia poca┼éunek Wa┼é─Ös├│w, poniewa┼╝ twarz Rhett Butlera by┼éa nieczytelna i podobna do twarzy Lecha Wa┼é─Ösy. Inni za┼Ť uwa┼╝ali, ┼╝e przedstawia poca┼éunek Wa┼é─Ös├│w, poniewa┼╝ by┼é to celowy zabieg artysty, kt├│ry chcia┼é uczci─ç lub skrytykowa─ç Wa┼é─Ös├│w. W┼Ťr├│d mieszka┼äc├│w kr─ů┼╝y┼éa legenda o poca┼éunku Lecha i Danuty Wa┼é─Ös├│w, by┼éo to ┼║r├│d┼éem ┼╝art├│w i plotek.


Dzie┼éo jest nie tylko ciekawym przyk┼éadem po┼é─ůczenia sztuki i filmu, ale tak┼╝e wyrazem sprzeczno┼Ťci i napi─Ö─ç, kt├│re towarzyszy┼éy polskiej transformacji ustrojowej. By┼é on krytykowany zar├│wno przez zwolennik├│w, jak i przeciwnik├│w Wa┼é─Ös├│w. Niekt├│rzy uwa┼╝ali go za profanacj─Ö i obraz─Ö dla filmu ÔÇťPrzemin─Ö┼éo z wiatremÔÇŁ, kt├│ry by┼é traktowany jako arcydzie┼éo i klasyk kina. Inni uwa┼╝ali za profanacj─Ö i obraz─Ö dla Wa┼é─Ös├│w, kt├│rzy byli traktowani jako bohaterowie i ikony historii Polski.


Nie mniej obraz jest tak┼╝e dowodem na to, ┼╝e sztuka mo┼╝e by─ç narz─Ödziem komunikacji i dialogu, nawet je┼Ťli nie zawsze si─Ö zgadzamy.


Jest to scena poca┼éunku mi─Ödzy Rhett Butlerem a Scarlett OÔÇÖHar─ů z filmu ÔÇťPrzemin─Ö┼éo z wiatremÔÇŁ z 1939 roku. Film ten jest adaptacj─ů powie┼Ťci Margaret Mitchell, kt├│ra opowiada o losach mieszka┼äc├│w Po┼éudnia Stan├│w Zjednoczonych podczas wojny secesyjnej i rekonstrukcji. Film ten jest uwa┼╝any za arcydzie┼éo i klasyk kina, a tak┼╝e za jeden z najbardziej romantycznych i dramatycznych film├│w wszech czas├│w.

ÔÇťTysi─ůclecie Gda┼äskaÔÇŁ - widok z g├│ry na miasto i zatok─Ö


Na ┼Ťcianie bloku przy ulicy Nag├│rskiego 9g mo┼╝esz zobaczy─ç prace o nazwie ÔÇťTysi─ůclecie Gda┼äskaÔÇŁ, kt├│ry jest dzie┼éem Tima Portlocka, ameryka┼äskiego artysty zajmuj─ůcego si─Ö grafik─ů komputerow─ů i animacj─ů. Obraz powsta┼é w 1997 roku i przedstawia pejza┼╝ okolic miasta uchwycony z lotu ptaka. Widzimy te┼╝ Zatok─Ö Gda┼äsk─ů, kt├│ra jest wa┼╝nym elementem krajobrazu i historii regionu.


Praca jest wyrazem szacunku i podziwu dla Gda┼äska, kt├│ry jest jednym z najstarszych i najpi─Ökniejszych miast w Polsce. Jest nawi─ůzaniem do kontekstu festiwalu, czyli obchod├│w tysi─ůclecia Gda┼äska, kt├│re mia┼éy miejsce w 1997 roku. Tysi─ůclecie Gda┼äska by┼éo okazj─ů do ┼Ťwi─Ötowania bogatej i burzliwej historii miasta, kt├│re by┼éo ┼Ťwiadkiem wielu wa┼╝nych wydarze┼ä i zmian.


Mural ten wywo┼éa┼é jednak pewn─ů kontrowersj─Ö, poniewa┼╝ artysta pomin─ů┼é kluczowy element identyfikuj─ůcy Zatok─Ö Gda┼äsk─ů. Cypel P├│┼éwysepu Helskiego, kt├│ry jest charakterystycznym elementem wybrze┼╝a oddzielaj─ůcym Zatok─Ö Gda┼äsk─ů od Morza Ba┼étyckiego, nie by┼é widoczny na muralu.


Półwysep Helski jest ważnym miejscem dla turystów i mieszkańców regionu, ponieważ oferuje piękne plaże, lasy i atrakcje.


Wa┼╝ny jest te┼╝ historycznie z racji broni─ůcych sie na nim ┼╝o┼énierzy w trakcie drugiej wojny ┼Ťwiatowej. Zosta┼é domalowany z podno┼Ťnika rok p├│┼║niej przez tego samego artyst─Ö, kt├│ry przyzna┼é si─Ö do b┼é─Ödu i poprawi┼é sw├│j mural.


Grafika jest nie tylko ciekawym przyk┼éadem po┼é─ůczenia sztuki i historii, ale tak┼╝e przyznaniem si─Ö do b┼é─Öd├│w i poprawek, kt├│re s─ů cz─Ö┼Ťci─ů procesu tw├│rczego.


ÔÇťRodzinaÔÇŁ - obraz mi┼éo┼Ťci i nauki mi─Ödzy ojcem a dzieckiem


Na ┼Ťcianie bloku przy ulicy Nag├│rskiego 9a mo┼╝esz zobaczy─ç mural o nazwie ÔÇťRodzinaÔÇŁ, jeden z moich ulubionych. Jest on dzie┼éem Rustama, artysty pochodz─ůcego z Kazachstanu. Powsta┼é w 2015 roku i przedstawia scen─Ö z ┼╝ycia rodzinnego.


Widzimy na nim ojca i dziecko, kt├│rzy siedz─ů jesienn─ů por─ů w parku bawi─ů si─Ö kostk─ů rubika. Postacie przedstawione w tej scenie maj─ů g┼éowy w kszta┼écie kostek rubika, ojciec ma kostk─Ö u┼éo┼╝on─ů a teraz uk┼éada g┼éow─Ö / kostk─Ö dziecka. Na twarzach obu mo┼╝na wyobrazi─ç sobie rado┼Ť─ç i zainteresowanie. W tle widoczne s─ů drzewa, li┼Ťcie opad┼ée z drzew oraz zabawki, kt├│re ┼Ťwiadcz─ů o bogactwie i r├│┼╝norodno┼Ťci ┼Ťwiata.


Scena jest wyrazem przes┼éania i filozofii Rustama, kt├│ry opowiada o relacji mi─Ödzy rodzicem a dzieckiem. Artysta uwa┼╝a, ┼╝e bardzo wa┼╝na jest edukacja dzieci przez rodzic├│w, kt├│rzy musz─ů by─ç jednak wcze┼Ťniej do tego przygotowani. M├│wi nam, ┼╝e rodzice sprawiaj─ů, by ka┼╝dy dzie┼ä w ┼╝yciu dziecka by┼é wa┼╝ny i na odwr├│t. Wida─ç, ┼╝e ojciec zdo┼éa┼é ju┼╝ uporz─ůdkowa─ç swoj─ů wiedz─Ö, a teraz gotowy jest na to by przez nauk─Ö i zabaw─Ö przekaza─ç j─ů swojemu dziecku.


Obraz jest tak┼╝e dowodem na to, ┼╝e sztuka mo┼╝e by─ç narz─Ödziem komunikacji i dialogu, nawet je┼Ťli nie zawsze u┼╝ywamy s┼é├│w.


Scena jest wyrazem przes┼éania i filozofii Rustama, kt├│ry opowiada o relacji mi─Ödzy rodzicem a dzieckiem. Artysta uwa┼╝a, ┼╝e bardzo wa┼╝na jest edukacja dzieci przez rodzic├│w, kt├│rzy musz─ů by─ç jednak wcze┼Ťniej do tego przygotowani. M├│wi nam, ┼╝e rodzice sprawiaj─ů, by ka┼╝dy dzie┼ä w ┼╝yciu dziecka by┼é wa┼╝ny i na odwr├│t. Wida─ç, ┼╝e ojciec zdo┼éa┼é ju┼╝ uporz─ůdkowa─ç swoj─ů wiedz─Ö, a teraz gotowy jest na to by przez nauk─Ö i zabaw─Ö przekaza─ç j─ů swojemu dziecku.

ÔÇťNarodowe Si┼éy ZbrojneÔÇŁ - ho┼éd dla ┼╝o┼énierzy niez┼éomnych


Na ┼Ťcianie bloku przy ulicy Nag├│rskiego 11c mo┼╝esz zobaczy─ç prace o nazwie ÔÇťNarodowe Si┼éy ZbrojneÔÇŁ, kt├│ra jest dzie┼éem Micha┼éa Wr├│bla, polskiego artysty zajmuj─ůcego si─Ö street artem i grafik─ů. Powsta┼é w 2012 roku, w 70 rocznic─Ö powstania Narodowych Si┼é Zbrojnych, organizacji wojskowej, kt├│ra walczy┼éa z komunistami i sowietami po zako┼äczeniu II wojny ┼Ťwiatowej.


Obraz ukazuje dramatyczn─ů sytuacj─Ö, w jakiej znale┼║li si─Ö ┼╝o┼énierze niez┼éomni, kt├│rzy nie z┼éo┼╝yli broni, gdy reszta ┼Ťwiata ┼Ťwi─Ötowa┼éa pok├│j. Na muralu widzimy trzech ┼╝o┼énierzy NSZ, kt├│rzy s─ů otoczeni przez wrog├│w i zdradzonych przez sojusznik├│w. ┼╗o┼énierze ci maj─ů na twarzach wyraz odwagi i determinacji, ale tak┼╝e smutku i cierpienia.


Jest on wyrazem szacunku i podziwu dla Narodowych Si┼é Zbrojnych, kt├│re by┼éy jedn─ů z najwi─Ökszych i najd┼éu┼╝ej dzia┼éaj─ůcych formacji antykomunistycznych w Polsce. NSZ liczy┼éy oko┼éo 100 tysi─Öcy ┼╝o┼énierzy, kt├│rzy walczyli na wielu frontach i terenach. NSZ by┼éy wiernymi kontynuatorami tradycji narodowej i niepodleg┼éo┼Ťciowej, kt├│re si─Öga┼éy czas├│w powsta┼ä narodowych i Legion├│w Pi┼ésudskiego. NSZ by┼éy tak┼╝e ofiarami represji i prze┼Ťladowa┼ä ze strony komunist├│w i sowiet├│w, kt├│rzy niszczyli ich pami─Ö─ç i zas┼éugi.


Jest nie tylko ciekawym przyk┼éadem po┼é─ůczenia sztuki i historii, ale tak┼╝e wyrazem sprzeczno┼Ťci i napi─Ö─ç, kt├│re towarzyszy┼éy polskiej transformacji ustrojowej. Budzi on dyskusj─Ö zar├│wno w┼Ťr├│d zwolennik├│w, jak i przeciwnik├│w ┼╗o┼énierzy Wykl─Ötych. Budynek na kt├│rym znajduje sie to dzie┼éo mie┼Ťci sie nieopodal Alei ┼╗o┼énierzy Wykl─Ötych, kt├│rej nazwa upami─Ötnia ofiar─Ö ojc├│w narodu umieszczonych na tej pracy.


Obraz ukazuje dramatyczn─ů sytuacj─Ö, w jakiej znale┼║li si─Ö ┼╝o┼énierze niez┼éomni, kt├│rzy nie z┼éo┼╝yli broni, gdy reszta ┼Ťwiata ┼Ťwi─Ötowa┼éa pok├│j. Na muralu widzimy trzech ┼╝o┼énierzy NSZ, kt├│rzy s─ů otoczeni przez wrog├│w i zdradzonych przez sojusznik├│w. ┼╗o┼énierze ci maj─ů na twarzach wyraz odwagi i determinacji, ale tak┼╝e smutku i cierpienia.

Jak dojecha─ç na Zasp─Ö i jak zwiedza─ç kolekcj─Ö malarstwa monumentalnego?


Je┼Ťli chcesz zobaczy─ç najwi─Öksz─ů na ┼Ťwiecie kolekcj─Ö malarstwa monumentalnego, to ju┼╝ Wiesz, ┼╝e nie musisz lecie─ç do Nowego Jorku czy Berlina. Wystarczy, ┼╝e odwiedzisz Gda┼äsk i wybierzesz si─Ö na Zasp─Ö, Gda┼äsk─ů dzielnic─Ö, kt├│ra sta┼éa si─Ö galeri─ů street art na skal─Ö ┼Ťwiatow─ů.


Mapa przedstawiaj─ůca plan osiedla zaspa wraz z naniesionymi na niego numerami prac. po klikni─Öciu przekierowuje na interaktywne map─Ö gda┼äskich murali

Zaspa to miejsce, gdzie znajdziesz ponad 60 murali, kt├│re zdobi─ů ┼Ťciany blok├│w mieszkalnych. To tu odbywa si─Ö Festiwal Monumental Art, kt├│ry co roku przyci─ůga artyst├│w z ca┼éego ┼Ťwiata. To tu powsta┼éa Gda┼äska Szko┼éa Muralu, kt├│ra promuje lokalnych tw├│rc├│w i edukuje o sztuce ulicznej. A to tu mo┼╝esz skorzysta─ç z us┼éug Lokalnych Przewodnik├│w i Przewodniczek, kt├│rzy oprowadz─ů ci─Ö po tej niezwyk┼éej wystawie.


Jak wi─Öc dojecha─ç i jak si─Ö porusza─ç po Zaspie? Nie martw si─Ö, to nie jest trudne. Zaspa jest dobrze skomunikowana z centrum Gda┼äska i innymi cz─Ö┼Ťciami Tr├│jmiasta. Mo┼╝esz wybra─ç si─Ö tam samochodem, autobusem, tramwajem lub poci─ůgiem SKM. Je┼Ťli przyje┼╝d┼╝asz z lotniska, mo┼╝esz skorzysta─ç z naszego transferu lotniskowego, kt├│ry zapewni ci szybki i komfortowy dojazd do Zaspy. Je┼Ťli przyje┼╝d┼╝asz z starego miasta lub portu, mo┼╝esz zam├│wi─ç nasze taxi, kt├│re zawiezie ci─Ö pod wskazany adres. Tutaj masz cennik.


A jak porusza─ç si─Ö po Zaspie? To zale┼╝y od tego, ile czasu masz i jak bardzo chcesz si─Ö zm─Öczy─ç. Mo┼╝esz zwiedza─ç kolekcj─Ö malarstwa monumentalnego na piechot─Ö, ale musisz liczy─ç si─Ö z tym, ┼╝e zajmie ci to kilka godzin. Mo┼╝esz te┼╝ wypo┼╝yczy─ç rower lub hulajnog─Ö elektryczn─ů i przemieszcza─ç si─Ö szybciej i sprawniej.


Gdyby pogoda nie dopisa┼éa to zawsze mo┼╝esz um├│wi─ç sie z taks├│wkarzem kt├│ry obwiezie Ciebie po ca┼éej dzielnicy. A je┼Ťli chcesz mie─ç wszystko pod r─Ök─ů, mo┼╝esz pobra─ç aplikacj─Ö mobiln─ů, kt├│ra poka┼╝e ci map─Ö murali i opowie ci o nich wi─Öcej.


Jak widzisz, zwiedzanie Gda┼äskiej Zaspy to nie tylko przyjemno┼Ť─ç dla oczu, ale te┼╝ dla cia┼éa i umys┼éu. Nie zwlekaj wi─Öc i zaplanuj swoj─ů wycieczk─Ö do tej niezwyk┼éej galerii street art.


grafika firmowa wraz z jedna z prac gdańskiej galerie malarstwa monumentalnego. monumentalne art

145 wy┼Ťwietle┼ä

Powi─ůzane posty

Comments


bottom of page